Kruiden

Curcuma, ook bekend als Javaanse gember (Curcuma xanthorrhiza), is een tropische plant die van oorsprong voorkomt in India en Zuidoost-Azië. De wortel van deze plant wordt al eeuwenlang gebruikt en is vooral bekend in poedervorm. In Nederland staat curcuma ook wel bekend als geelwortel, vanwege de intens gele kleur die wordt toegepast in onder andere kerriemengsels en mosterd.
Curcuma speelt een belangrijke rol binnen diverse Aziatische keukens, waar het wordt gewaardeerd om zijn kleur, aroma en karakteristieke smaak. Naast culinaire toepassingen wordt curcuma traditioneel beschreven in historische en culturele bronnen uit India en Indonesië, waar de wortel een vaste plaats innam binnen dagelijkse gebruiken.

Curcuma, ook bekend als Javaanse gember (Curcuma xanthorrhiza), is een tropische plant die van oorsprong voorkomt in India en Zuidoost-Azië. De wortel van deze plant wordt al eeuwenlang gebruikt en is vooral bekend in poedervorm. In Nederland staat curcuma ook wel bekend als geelwortel, vanwege de intens gele kleur die wordt toegepast in onder andere kerriemengsels en mosterd.
Curcuma speelt een belangrijke rol binnen diverse Aziatische keukens, waar het wordt gewaardeerd om zijn kleur, aroma en karakteristieke smaak. Naast culinaire toepassingen wordt curcuma traditioneel beschreven in historische en culturele bronnen uit India en Indonesië, waar de wortel een vaste plaats innam binnen dagelijkse gebruiken.

Damiana (Turnera diffusa) is een struik die van nature voorkomt in het zuiden van Texas, Mexico, Midden- en Zuid-Amerika en het Caribisch gebied. De plant behoort tot de familie Passifloraceae en staat bekend om haar aromatische bladeren.
In Mexico en andere delen van Latijns-Amerika wordt damiana al eeuwenlang gebruikt in culinaire en culturele tradities. De bladeren worden onder andere verwerkt tot kruidenthee en soms gerookt. Daarnaast vormt damiana een traditioneel ingrediënt in Mexicaanse likeuren en wordt het soms gebruikt in cocktails, zoals margarita’s, waarbij het de smaak aanvult of een deel van de likeur vervangt.
Damianablad bevat van nature verschillende plantaardige bestanddelen, zoals bèta-sitosterol, arbutine en diverse alkaloïden. 

Damiana (Turnera diffusa) is een struik die van nature voorkomt in het zuiden van Texas, Mexico, Midden- en Zuid-Amerika en het Caribisch gebied. De plant behoort tot de familie Passifloraceae en staat bekend om haar aromatische bladeren.
In Mexico en andere delen van Latijns-Amerika wordt damiana al eeuwenlang gebruikt in culinaire en culturele tradities. De bladeren worden onder andere verwerkt tot kruidenthee en soms gerookt. Daarnaast vormt damiana een traditioneel ingrediënt in Mexicaanse likeuren en wordt het soms gebruikt in cocktails, zoals margarita’s, waarbij het de smaak aanvult of een deel van de likeur vervangt.

Damianablad bevat van nature verschillende plantaardige bestanddelen, zoals bèta-sitosterol, arbutine en diverse alkaloïden. 

Dillezaad heeft een verfrissende, kruidige smaak die doet denken aan anijs en venkel, en het is krachtiger van smaak dan dilletoppen. Hele dillezaden behouden hun aroma en smaak langer dan gemalen dillezaad. Ons gedroogde dillezaad is volledig natuurlijk en vrij van toevoegingen.
Dille is een onmisbare smaakmaker in de keuken en wordt vaak gebruikt bij het inmaken van groenten, bij zalm, mayonaise en aardappelsalade. Het is ook heerlijk in brood, stoofschotels, salades, soepen, op vis, erwten, bonen, wortelen, pompoen, bieten en aardappelen.

Het driekleurig viooltje (Viola tricolor), ook wel bekend als wild viooltje, is een sierlijke plant die al eeuwenlang bekend is binnen de Europese plantenkennis. Het driekleurig viooltje behoort tot de viooltjesfamilie (Violaceae) en is inheems in Europa, van Lapland tot aan het Middellandse Zeegebied, en zelfs in Siberië.
Deze plant, die eenjarig is maar soms ook meerjarig kan zijn, groeit tot een hoogte van 30 cm en heeft wortels die tot 45 cm diep kunnen gaan. De bloeiperiode strekt zich uit van mei tot oktober. De bloemen zijn minstens 1 cm breed, maar meestal groter, met een gemiddelde diameter van 1,5 cm. De plant werd voor het eerst beschreven door de bekende botanicus Rembert Dodoens in 1554.

Het driekleurig viooltje (Viola tricolor), ook wel bekend als wild viooltje, is een sierlijke plant die al eeuwenlang bekend is binnen de Europese plantenkennis. Het driekleurig viooltje behoort tot de viooltjesfamilie (Violaceae) en is inheems in Europa, van Lapland tot aan het Middellandse Zeegebied, en zelfs in Siberië.
Deze plant, die eenjarig is maar soms ook meerjarig kan zijn, groeit tot een hoogte van 30 cm en heeft wortels die tot 45 cm diep kunnen gaan. De bloeiperiode strekt zich uit van mei tot oktober. De bloemen zijn minstens 1 cm breed, maar meestal groter, met een gemiddelde diameter van 1,5 cm. De plant werd voor het eerst beschreven door de bekende botanicus Rembert Dodoens in 1554.

De duivelsklauw (Harpagophytum procumbens) dankt zijn naam aan de opvallende, klauwachtige stekels die de vruchten bedekken. De botanische naam is afgeleid van het Griekse woord harpagos, wat “anker” betekent en verwijst naar de karakteristieke vorm van deze stekels.
De plant groeit van nature in droge gebieden van zuidelijk Afrika, met name in de Kalahari-woestijn, die zich uitstrekt over delen van Namibië, Botswana en Zuid-Afrika. Duivelsklauw is een verre verwant van het sesamplantje en bloeit met opvallende, trompetvormige bloemen in tinten van rood tot paars.

Binnen botanische en etnografische beschrijvingen wordt vooral aandacht besteed aan de ondergrondse delen van de plant, zoals de knollen en wortels. 

Duizendblad (Achillea millefolium) is een kruidachtige plant uit de madeliefjesfamilie (Asteraceae). Het is een winterharde, meerjarige soort die veel voorkomt in Nederland en andere delen van Europa. De plant is herkenbaar aan haar fijn verdeelde, veerachtige bladeren en de kleine bloemhoofdjes, die meestal wit zijn maar soms een lichtroze tint hebben.
Duizendblad kent een lange geschiedenis en wordt al eeuwenlang beschreven in botanische en historische bronnen. De plant is vernoemd naar de Griekse held Achilles, die volgens de overlevering duizendblad gebruikte, wat bijdroeg aan de bekendheid van het kruid in de klassieke oudheid.

Duizendguldenkruid is de Nederlandse benaming voor verschillende kruidachtige planten uit het geslacht Centaurium (synoniem: Erythraea), behorend tot de gentiaanfamilie (Gentianaceae). Het geslacht omvat ongeveer vijftig soorten. De botanische naam wordt vaak in verband gebracht met de centaur Chiron uit de Griekse mythologie, die bekend stond om zijn kennis van planten. Een andere verklaring verwijst naar het Latijnse centum (honderd) en aurum (goud), mogelijk als aanduiding van de historische waarde die aan het kruid werd toegekend.
Duizendguldenkruid komt van nature voor in grote delen van Europa en het Middellandse Zeegebied. De planten groeien bij voorkeur op zonnige en licht vochtige standplaatsen, zoals duinen, graslanden, bosranden en weiden.

De rode zonnehoed (Echinacea purpurea) is een vaste plant die behoort tot de composietenfamilie (Asteraceae). De geslachtsnaam Echinacea is afgeleid van het Griekse woord echinos, wat “egel” betekent en verwijst naar de stekelige bloemkegel die kenmerkend is voor deze plant.
Echinacea purpurea is van oorsprong afkomstig uit Noord-Amerika en wordt tegenwoordig wereldwijd geteeld. De plant heeft opvallende paarsroze bloemen en wordt gewaardeerd om haar decoratieve uitstraling en botanische eigenschappen. Sinds het begin van de twintigste eeuw is er in Europa veel belangstelling geweest voor deze soort, wat heeft geleid tot uitgebreid botanisch en historisch onderzoek.

De rode zonnehoed (Echinacea purpurea) is een vaste plant die behoort tot de composietenfamilie (Asteraceae). De geslachtsnaam Echinacea is afgeleid van het Griekse woord echinos, wat “egel” betekent en verwijst naar de stekelige bloemkegel die kenmerkend is voor deze plant.
Echinacea purpurea is van oorsprong afkomstig uit Noord-Amerika en wordt tegenwoordig wereldwijd geteeld. De plant heeft opvallende paarsroze bloemen en wordt gewaardeerd om haar decoratieve uitstraling en botanische eigenschappen. Sinds het begin van de twintigste eeuw is er in Europa veel belangstelling geweest voor deze soort, wat heeft geleid tot uitgebreid botanisch en historisch onderzoek.

De rode zonnehoed (Echinacea purpurea) is een vaste plant die behoort tot de composietenfamilie (Asteraceae). De geslachtsnaam Echinacea is afgeleid van het Griekse woord echinos, wat “egel” betekent en verwijst naar de stekelige bloemkegel die kenmerkend is voor deze plant.
Echinacea purpurea is van oorsprong afkomstig uit Noord-Amerika en wordt tegenwoordig wereldwijd geteeld. De plant heeft opvallende paarsroze bloemen en wordt gewaardeerd om haar decoratieve uitstraling en botanische eigenschappen. Sinds het begin van de twintigste eeuw is er in Europa veel belangstelling geweest voor deze soort, wat heeft geleid tot uitgebreid botanisch en historisch onderzoek.

Siberische ginseng (Eleutherococcus senticosus) is een struikachtige plant die van nature voorkomt in delen van Rusland, China, Korea en Japan. De plant behoort tot de Araliaceae-familie en is botanisch verwant aan, maar duidelijk verschillend van, de beter bekende Panax-soorten zoals Koreaanse ginseng (Panax ginseng) en Amerikaanse ginseng (Panax quinquefolius).
De wortels van Siberische ginseng worden al lange tijd genoemd in Oost-Aziatische en Russische plantenliteratuur. In deze historische en culturele bronnen wordt de plant beschreven als onderdeel van traditionele gebruiken. Door deze lange gebruiksgeschiedenis kreeg Siberische ginseng ook buiten zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied bekendheid.

Siberische ginseng (Eleutherococcus senticosus) is een struikachtige plant die van nature voorkomt in delen van Rusland, China, Korea en Japan. De plant behoort tot de Araliaceae-familie en is botanisch verwant aan, maar duidelijk verschillend van, de beter bekende Panax-soorten zoals Koreaanse ginseng (Panax ginseng) en Amerikaanse ginseng (Panax quinquefolius).
De wortels van Siberische ginseng worden al lange tijd genoemd in Oost-Aziatische en Russische plantenliteratuur. In deze historische en culturele bronnen wordt de plant beschreven als onderdeel van traditionele gebruiken. Door deze lange gebruiksgeschiedenis kreeg Siberische ginseng ook buiten zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied bekendheid.

Epimedium, beter bekend als elfenbloem, is een geslacht van ongeveer 25 soorten vaste planten uit de berberisfamilie (Berberidaceae). Deze planten komen van nature voor in Zuid-Europa en in delen van Azië, waaronder Midden-, Zuid- en Oost-Azië.
Epimedium-soorten zijn overblijvend en hebben opvallende, sierlijke bloemen die in het voorjaar of de vroege zomer verschijnen. De delicate, spinachtige bloemen bestaan uit vier kroonbladen en geven een bijzondere uitstraling aan elke tuin.
In China staat de plant bekend als ‘yin yang huo’. Volgens oude verhalen kreeg hij deze naam nadat een geitenherder merkte dat zijn dieren de plant aten.

Eucalyptus behoort tot de mirtefamilie (Myrtaceae) en is inheems in Australië en aangrenzende gebieden. Enkele exemplaren werden door Joseph Banks naar Europa gebracht tijdens de expeditie van Captain Cook.
In Europa wordt eucalyptus voornamelijk aangeplant in het Middellandse Zeegebied. Sommige soorten kunnen ook aan de westkust van Engeland en Schotland groeien, hoewel slechts enkele soorten winterhard zijn.
Van verschillende eucalyptussoorten wordt aromatische olie gewonnen uit de bladeren. De bekendste soorten hiervoor zijn Eucalyptus globulus en Eucalyptus odorata.

Fenegriek (Trigonella foenum-graecum), ook bekend als foenegriek, bokshoornklaver of Grieks hooi, is een veelzijdige plant die oorspronkelijk afkomstig is uit het Middellandse Zeegebied en later ook populair werd in delen van Azië.

De aromatische zaden en bladeren worden veel gebruikt als specerij in de Indiase keuken en kunnen helpen om bittere smaken in gerechten of producten te verzachten. Fenegriek bevat mineralen zoals ijzer en koper en van nature voorkomende verbindingen zoals saponinen en coumarinen, waarvan coumarinen bijdragen aan de karakteristieke hooi-achtige geur.

Fenegriek (Trigonella foenum-graecum), ook bekend als foenegriek, bokshoornklaver of Grieks hooi, is een veelzijdige plant die oorspronkelijk afkomstig is uit het Middellandse Zeegebied en later ook populair werd in delen van Azië.
De aromatische zaden en bladeren worden veel gebruikt als specerij in de Indiase keuken en kunnen helpen om bittere smaken in gerechten of producten te verzachten. Fenegriek bevat mineralen zoals ijzer en koper en van nature voorkomende verbindingen zoals saponinen en coumarinen, waarvan coumarinen bijdragen aan de karakteristieke hooi-achtige geur.

De fijnspar (Picea abies) behoort tot de dennenfamilie (Pinaceae) en is inheems in Noord- en Centraal-Europa. Het is een imposante conifeer die tot wel 50 meter hoog kan worden.
Deze boom is eenhuizig en heeft een smalle, kegelvormige kroon. Sparren die op lagere hoogten groeien, hebben doorgaans bredere kronen om minder last te hebben van sneeuwophoping. De twijgen zijn roodachtig tot oranjebruin, terwijl de knoppen glad, bruin en puntig zijn. De naalden zijn donkergroen aan alle zijden en omringen de twijgen. Ze zijn stijf, scherp gepunt, hebben een vierkante doorsnede en kunnen 1 tot 2,5 cm lang worden. De levensduur van de naalden kan oplopen tot 5 tot 7 jaar.

Gember is afkomstig van de wortel van de gemberplant (Zingiber officinale) en wordt wereldwijd gebruikt als specerij vanwege zijn karakteristieke smaak. De wortel bevat natuurlijke stoffen zoals gingerol, shogaol en zingiberene, die bijdragen aan de typische aroma’s en smaken van gember.
Gember is een veelzijdige plant die in keukens over de hele wereld wordt toegepast, zowel in verse als gedroogde vorm, en kan worden verwerkt in thee, kruidenmengsels of gerechten.

Gember is afkomstig van de wortel van de gemberplant (Zingiber officinale) en wordt wereldwijd gebruikt als specerij vanwege zijn karakteristieke smaak. De wortel bevat natuurlijke stoffen zoals gingerol, shogaol en zingiberene, die bijdragen aan de typische aroma’s en smaken van gember.
Gember is een veelzijdige plant die in keukens over de hele wereld wordt toegepast, zowel in verse als gedroogde vorm, en kan worden verwerkt in thee, kruidenmengsels of gerechten.

De grote gele gentiaan, ook bekend als Gentiana lutea, is een vaste plant uit de gentiaanfamilie (Gentianaceae). Van nature groeit deze plant in Europese gebergten, voornamelijk op hoogtes tot 2200 meter.
De plant kan een hoogte van 0,5–1,5 meter bereiken. Haar tegenoverstaande bladeren hebben vijf tot zeven boogvormige nerven. De grote gele bloemen verschijnen in clusters van drie tot tien in de oksels van de bovenste bladeren, maar de plant bloeit pas na zeven tot tien jaar en kan daarna 40 tot 60 jaar oud worden.
De wortelstok van de grote gentiaan kan tot 1 meter lang worden en is vlezig verdikt tot 5 cm. De wortel bevat suikers zoals gentiobiose en natuurlijke bitterstoffen, evenals fytosterolen, fenolzuren, oligosachariden en pectinen. 

Gerstegras wordt verkregen door gerst volledig te laten ontkiemen en de groene scheuten af te snijden wanneer ze 20–30 cm hoog zijn. Het gras wordt vaak gedroogd en verwerkt tot poeder.

Gerstegras bevat natuurlijke voedingsstoffen zoals bioflavonoïden, bètacaroteen, een scala aan vitamines (A, B1, B2, B3, B6, B12, C, E en K) en mineralen zoals calcium, fosfor, kalium, ijzer en zink. Daarnaast is het rijk aan chlorofyl en bevat het alle essentiële aminozuren.